مواجهۀ یهود با پیامبر اکرمصلی‌الله علیه وآله و سیرۀ نبوی در تعامل با آنان: تحلیلی تاریخی و راهبردی برای امروز

آیتی, اصغر

doi:10.22081/rt.2026.74666.1587

مواجهۀ یهود با پیامبر اکرمصلی‌الله علیه وآله و سیرۀ نبوی در تعامل با آنان: تحلیلی تاریخی و راهبردی برای امروز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

اصغر آیتی

دکترای قرآن و مدیریت.

10.22081/rt.2026.74666.1587

چکیده

پیامبر اکرم (ص) به عنوان خاتم پیامبران و آورنده دینی جهانی، شخصیتی است که سیره و رفتار ایشان ظرفیت الگوگیری در همه زمان‌ها و مکان‌ها را دارد. جامعیت تعالیم اسلامی اقتضا می‌کند که رهنمودهای آن حضرت محدود به شرایط خاص تاریخی نباشد، بلکه بتواند در مواجهه با تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در دوره‌های گوناگون راهگشا باشد. از این رو، مطالعه تحلیلی سیره نبوی نه صرفاً به عنوان یک گزارش تاریخی، بلکه به مثابه منبعی برای استخراج اصول و قواعد رفتاری، اهمیت ویژه‌ای دارد. در صدر اسلام، پیامبر اکرم (ص) با گروه‌های مختلفی از جمله برخی قبایل و طوایف یهودی مواجه بود که رفتارهایی خصمانه یا تعهدناپذیر از خود نشان دادند. بررسی نحوه تعامل پیامبر با این گروه‌ها ـ اعم از پیمان‌نامه‌ها، شیوه گفت‌وگو، مدارا، قاطعیت در برابر نقض عهد، و رعایت عدالت ـ می‌تواند چارچوبی تحلیلی برای فهم اصول مواجهه با مخالفان دینی و سیاسی فراهم آورد.
در شرایط معاصر نیز که بخشی از جریان‌های سیاسی منتسب به یهودیت، به‌ویژه جریان صهیونیسم، در تعارض جدی با جهان اسلام و به‌طور خاص با اندیشه شیعی قرار دارند، بازخوانی دقیق و روشمند سیره نبوی می‌تواند به تبیین راهبردهای مبتنی بر عقلانیت، عدالت، پایبندی به عهد و در عین حال حفظ عزت و اقتدار جامعه اسلامی کمک کند.

کلیدواژه‌ها