این نوشتار اختصاص به بررسی جلوههای بصیرت، عزتطلبی و حماسهآفرینی عاشوراییان دارد. گفتنی است وضعیت فرهنگی جهان اسلام پس از بیستسال حکومت معاویه و گسترش تفکر بنیامیه، چنان تیرهوتار بود که کمتر کسی تفاوت حق و باطل را تشخیص میداد. دشمنان اسلام ناب محمدی که اعتقاد به امامت علی مرتضی(ع) رکن آن بود، بهویژه معاویه با تمام قوا علیه امیرالمؤمنین(ع) تبلیغات سوء میکردند؛ چنانکه لعن بر علی مرتضی(ع) در خطبههای جمعه لازم بود. در این دورۀ تاریک، کسب معرفتِ حق و بصیرت از حقایق اسلام بسیار سخت بود. برای برگرداندن اسلام به ریل اصلی، همۀ تلاش سیدالشهدا(ع) در نهضت عاشور، فراهمآوردن زمینۀ تربیت انسانهایی بیدار، آگاه و بصیر بود که راه حق را پیدا کنند و از تاریکی جهل و حیرت خارج شوند. در زیارت اربعین سیدالشهدا(ع) میخوانیم: «وَ بَذَل مُهْجَتَهُ فیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبادَکَ مِنَ الْجَهالَةِ و حَیْرَةِ الضَّلالَةِ:[1] خدایا حسین خون قلبش را بخشید تا بندگان تو را از گرداب نادانی و سرگردانی در باتلاق گمراهی نجات دهد». بر همین اساس قائد شهید امت اسلامی، امام خامنهای فرمودند: «عاشورا یک حادثه تاریخی صرف نبود؛ عاشورا یک فرهنگ، یک جریان مستمر و یک سرمشق دائمی برای امت اسلام بود».[2]
[1]. شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، زیارت اربعین. [2]. بیانات آیتالله العظمی خامنهای، ۵/۱۱/۱۳۸۴.
)