این مقاله با بازخوانی خطبۀ حضرت فاطمه زهرا(س) در مسجد پیامبر، تناسب عنوان مشهور «خطبۀ فدکیه» را با محتوای فراگیر آن بررسی می‌کند و مدعای خود را بر این استوار می‌سازد که این خطبه بیش از آنکه برای فدک باشد، برای ولایت است؛ ازاین‌رو عنوان «خطبۀ ولایت» بیانگر دقیق‌تری است. استدلال در پنج محور ارائه می‌شود: تحلیل محتوای خطبه، که با توحید آغاز می‌شود، فلسفۀ نبوت و احکام را تبیین می‌کند و دفاع از امامت را روح حاکم بر آن می‌شمارد؛ استمرار دفاع از ولایت در سیرۀ فاطمی، از روشنگری فردی تا سوگواری و وصیت به تدفین شبانه؛ معنای نمادین فدک در روایات، به‌ویژه گفت‌وگوی امام موسی کاظم(ع) با هارون‌الرشید که مرزهای فدک را با کل قلمرو حکومت اسلامی یکسان دانست؛ اذعان عالمان شیعه به انگیزۀ سیاسی و اعتقادی مطالبه؛ و بررسی نام‌گذاری خطبه در منابع متقدم، که فقط از «خطبه» و «کلام فاطمه» یاد کرده‌اند و عنوان «فدکیه» اصطلاحی متأخر است. مقاله نتیجه می‌گیرد که نام‌گذاری باید بر اساس هدف خطبه، نه صرفاً مناسبت تاریخی ایراد آن باشد؛ ازاین‌رو «خطبۀ ولایت» بهتر از هر عنوان دیگری، ماهیت فراگیر این منشور دفاع اعتقادی و سیاسی را بازمی‌نمایاند.
The Fadak Sermon or the Sermon of Wilayah? Muslimin Mohamad Hadi Yasoubi Graduate of the Advanced Level (Sath 3) of the Qom Seminary Abstract Reexamining Fatima al-Zahra’s sermon delivered in the Prophet’s mosque, this article argues that the sermon is less about Fadak than about wilayah, and that “Sermon of Wilayah” is therefore a more fitting title than the conventional “Fadak Sermon.” The case rests on five considerations: content analysis, showing that the sermon opens with divine unity, expounds prophethood and the purposes of religious prescriptions, and is governed by a defense of imamate; the continuity of Fatima’s defense of wilayah throughout her post-Prophetic conduct, from individual clarification to mourning and instructions for a nighttime burial; Fadak’s symbolic meaning in traditions, notably Imam Musa al-Kazim’s exchange with Harun al-Rashid equating Fadak’s boundaries with the whole realm of Islamic government; Shi’i scholars’ recognition of the claim’s political and theological purpose; and the naming of the sermon in early sources, which speak only of “the sermon” or “Fatima’s address,” “Fadak Sermon” being a later scholarly label. The article concludes that titles should reflect a text’s purpose rather than its historical occasion; hence “Sermon of Wilayah” best conveys the inclusive character of this charter of theological and political defense. Keywords: Fadak Sermon; Sermon of Wilayah; imamate; Fadak; jihad of clarification Translated with the assistance of artificial intelligence.
)
)