ماه مبارک رمضان فرصت مناسبی است برای پیبردن به اسرار عالم. در این ماه باید به همان مقدار غذایی که نیروی انسان را تأمین کند، بسنده کرد؛ چراکه هیچکس با پرخوری به جایی نمیرسد. رسول خدا(ص) فرمودند: «مَا مَلَأَ آدَمِی وِعَاءً شَرّاً مِنْ بَطْنٍ:[1] انسان هیچ ظرفی را به بدی ظرف شکم پر نکرده است». شکم که پر شد، راه فهم مسدود میشود. انسان پرخور هرگز چیزفهم نیست و هرگز به اسرار و باطن عالم پی نخواهد برد.
شکمبارگی موجب بیارادگی و خمودی میشود؛ درحالیکه رعایت اعتدال در خوردن است که سلامتی، طول عمر و نورانیّت دل میبخشد. خوردن بیش از حدّ، هم روح را سرگرم میکند تا غذای زاید، هضم شود و هم بدن را به سوختوساز بیشتری وادار میکند و سرانجام انسان را زودتر از موعد از پا درمیآورد. امام صادق(ع) میفرماید: گرچه روزهگرفتن سخت و دشوار است، اما لذت شنیدن این ندای خداوند که میفرماید: «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیکُمُ الصِّیامُ»،[2] خستگی روزه را از انسان میگیرد: «لَذَةُ مَا فِى النِدَاءِ أَزَالَ تَعْبُ العِبَادَةَ وَالْعِنَاءَ»؛[3] با شنیدن این ندا عبادت برای ما سهل و روان میگردد.[4]
برای روزه آثار و برکات بسیاری بیان شده است که در سخنان امیرمؤمنان7 برخی از موارد آن مشاهده میشود. این نوشتار به تبیین و تحریر این موارد اختصاص یافته است.
[1]. محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج 63، ص 330.
[2]. «ای اهل ایمان، بر شما هم روزه واجب گردید» (بقره: 183).
[3]. فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان، ج 2، ص 490.
[4]. ر.ک: عبد الله جوادی آملی، حکمت عبادات، ص 127-128.
)