یکی از مهمترین سرمایههای اجتماعی هر جامعه بهویژه جوامعی که بر پایه یک ایدئولوژی و نظام ارزشی شکل گرفتهاند، «اتحاد» و «انسجام» میان آحاد مردم است. مفهوم «اتحاد» بر اساس مبانی و آموزههای دینی در منظومه فکری انقلاب اسلامی، نهتنها یک ضرورت اجتماعی، بلکه یک اصل دینی، راهبردی و تمدنی به شمار میآید. در سالهای اخیر بهویژه پس از تحولات منطقهای و جنگهای محدود اما اثرگذار، مسئله «حفظ اتحاد مقدس» بهمثابۀ مطالبهای جدی از سوی امام شهید، آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای; مطرح گردید.
ایشان در سخنرانی دوم شهریور 1404 در جمع مردم اینگونه بیان میدارند: «اهل بیان، اهل قلم، آنهایی که حرف میزنند، آنهایی که مینویسند، آنهایی که تحقیق میکنند، آنهایی که توییت میزنند، بفهمند چه کار میکنند؟ این اتّحاد مقدّس، این اجتماع عظیم، این سپر پولادین از دلهای مردم و ارادههای مردم نباید خدشهدار بشود. امروز بحمدالله اتّحاد وجود دارد. این اتّحاد را مردم حفظ کنند. مسئولان کشور بهخصوص مسئولان سه قوّه که بحمدالله امروز آنها هم در کمال اتّحاد و همدلی دارند با هم کار میکنند، این را حفظ کنند».
مقام معظم رهبری، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای نیز در پیام 28 تیرماه 1405 به مردم ایران اینگونه بیان میدارند:
لازم است به شما مردم باوفا و سرافراز ایران عرض شود که از جمله اصولیترین امور در این برهه، اصرار بر وحدت کلمه و اتحاد مقدس در همه سطوح مردم و مسئولان و در تمام عرصهها برای تحقق آرمانهای بلند انقلاب اسلامی و تأمین عزت و استقلال ایران عزیز، خصوصاً در برابر دشمن جنایتکار و حیلهگر آمریکایی است. همانگونه که پیش از این مکرراً و مؤکداً تذکر داده شد، صیانت از وحدت و پرهیز از تفرقه و تنازع، اختلافات سیاسی و برجستهکردن تفاوتهای اجتماعی وظیفه همگانی است.
تأکید بر «اتحاد مقدس» نشان میدهد این اتحاد صرفاً یک همبستگی سطحی یا سیاسی نیست، بلکه ریشه در باورهای عمیق دینی، تجربههای تاریخی و ضرورتهای امنیتی و فرهنگی دارد.
نکته درخور توجه این است که این اتّحاد حول امری مقدّس شکل گرفت؛ ازاینرو برای کسانی که با نگاه ایدئولوژیک به این ماجرا نگاه میکنند و نگاه کردند، این «امر مقدّس» میشود دفاع از یک نظام اسلامی و از این جهت مقدّس است. آن کسانی هم که ممکن است این منظر برایشان خیلی موضوعیّت نداشته باشد، خود کشور و ایران برایشان مهم بوده، ولی این کشور و ایرانی است که امروز بستر چنین نظامی است و این دو مقوّم همدیگر هستند؛ یعنی امروز انقلاب اسلامی بدون ایران معنا و مفهوم ندارد و ایران هم بدون انقلاب اسلامی معنا و مفهوم ندارد و این امری است که باید بهدرستی برای مردم تبیین گردد.
مفهوم «اتحاد مقدس» بهویژه برای مبلغان دینی که در ایام تبلیغی نقش هدایتگری و تبیینگری دارند، اهمیت دوچندان مییابد؛ چراکه مواطن تبلیغی همچون تبلیغ در ماه محرم و صفر، بستری بیبدیل برای شکلدهی به افکار عمومی، تقویت هویت دینی و ایجاد همگرایی و به گونهای اتحاد و انسجام اجتماعی است.
این نوشتار با هدف تبیین ابعاد مختلف «اتحاد مقدس» و ارائه راهکارهایی دینی در این امر تدوین شده است و میکوشد به پرسشهای اساسی در این حوزه پاسخ دهد: مرز میان اتحاد و انسجام چیست؟ چه عواملی موجب تضعیف اتحاد میشود؟ اهمیت و ضرورت پاسداشت از این اتحاد چیست؟ و مبلغان برای پاسداشت این اتحاد مقدس چه رویکردهایی باید اتخاذ کنند؟
)