دانشیار گروه فلسفه اخلاق، پژوهشکده فلسفه و کلام اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
10.22081/rt.2026.70696.1550
چکیده
«قیامت» قطعیترین و بزرگترین رویداد زندگی انسان است؛ روزی که هر کسی با تمام اعمال، اندیشهها و حالات درونی خود در پیشگاه خدا حاضر میشود. برخورداری از موفقیت در آن دیدار عظیم، تنها با انباشتن اعمال صالح ممکن نیست، بلکه نیازمند تربیت فکری و پرورش قلبی است که پیش از آن روز شکل میگیرد. «دعای ابوحمزه ثمالی»[1] مدرسهای بزرگ برای آموختن «ادب حضور» است که با فرازهای ژرف و تکاندهندهاش به انسان میآموزد چگونه در قیامت با خضوع، خوف، امید و محبت در برابر پروردگار بایستد؛ چگونه از غرور و غفلت دور شود و چگونه نور امید و محبت الهی را در وجود خود زنده نگه دارد. این نوشتار با بهرهگیری از برخی فرازهای این دعا و تطبیق آنها با آیات قرآن و روایات، جلوههایی از ادب حضور در قیامت را ترسیم میکند. بدیهی است که این مجال اندک تنها توانسته است گوشههایی کوتاه از حقیقت این دعا را بنمایاند و هر خوانندهای میتواند با انس مستقیم با دعا، بهرههایی عمیقتر و گستردهتر به دست آورد.
[1]. دعای ابو حمزه ثمالی در منابع متعددی از جمله در کتاب مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، ج2، ص 582 نقل شده است.
)