در میدانهای نبرد، جایی که صدای برخورد شمشیرها و صفیر گلولهها بلند است، بزرگترین دشمن سرباز، دشمنِ مقابل نیست، بلکه «هراس از نیستی» است که در درون او لانه میکند. انسان به طور غریزی عاشق بقاست و مرگ را نقطۀ پایانِ میپندارد؛ اما قرآن کریم برای تغییر این موازنه، دست به انقلابی معرفتی میزند و عینکی جدید بر چشمان انسان مجاهد میگذارد تا صحنه جنگ را نه «قتلگاه» که «بازار» ببیند؛ بازاری که در آن نهتنها چیزی از دست نمیرود، بلکه سودی باورنکردنی به دست میآید.
کانون اصلی این نگاه، آیه شریفۀ ۱۱۱ سورۀ «توبه» است: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَیَقْتُلُونَ وَیُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَیْهِ حَقًّا فِی التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِیلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَیْعِکُمُ الَّذِی بَایَعْتُمْ بِهِ وَذَٰلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ: خداوند از مؤمنان، جانها و اموالشان را خریداری کرده که [در برابرش] بهشت برای آنان باشد؛ [به اینگونه که] در راه خدا پیکار میکنند، میکشند و کشته میشوند؛ این وعده حقّی است بر او که در تورات و انجیل و قرآن ذکر فرموده؛ و چه کسی از خدا به عهدش وفادارتر است؟! اکنون بشارت باد بر شما، به دادوستدی که با خدا کردهاید؛ و این است آن پیروزی بزرگ».
این آیه تمامی ارکان ششگانۀ بایع، مشتری، مبیع، ثمن، شرط و سند تضمین در یک معاملۀ بینقص را به این ترتیب بیان میکند؛ اول: خریدار خود خداوند است: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى»؛ دوم: مؤمنان فروشنده هستند: «مِنَ الْمُؤْمِنِینَ»؛ سوم: کالا و مبیعی که فروخته میشود، جان و مال مؤمنان است: «أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ»؛ چهارم: بها و ثمنی که پرداخت میگردد، ابدیبودن در سعادت بهشتی است: «بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ»؛ پنجم: شرطی که برای این معامله لحاظ میشود، داشتن نیت الهی و نبرد در راه خداست: «یُقاتِلُونَ فی سَبیلِ اللَّه»؛ ششم: سند تضمینکنندۀ این معامله، وعده خدای صادقالوعد در سه کتاب آسمانی است: «وَعْداً عَلَیْهِ حَقًّا فِی التَّوْراةِ وَ الْإِنْجیلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّه».
در این نوشتار، این «تجارت پرسود» را در چهار ساحت بررسی خواهیم کرد.
شجریان, مهدی . (1404). شهادت؛ مرگ تاجرانه بازخوانی پرونده یک سود تضمینشده در بازار الهی. فصلنامه ره توشه, 6(24-25), 43-52. doi: 10.22081/rt.2026.73988.1548
MLA
شجریان, مهدی . "شهادت؛ مرگ تاجرانه بازخوانی پرونده یک سود تضمینشده در بازار الهی", فصلنامه ره توشه, 6, 24-25, 1404, 43-52. doi: 10.22081/rt.2026.73988.1548
HARVARD
شجریان, مهدی. (1404). 'شهادت؛ مرگ تاجرانه بازخوانی پرونده یک سود تضمینشده در بازار الهی', فصلنامه ره توشه, 6(24-25), pp. 43-52. doi: 10.22081/rt.2026.73988.1548
CHICAGO
مهدی شجریان, "شهادت؛ مرگ تاجرانه بازخوانی پرونده یک سود تضمینشده در بازار الهی," فصلنامه ره توشه, 6 24-25 (1404): 43-52, doi: 10.22081/rt.2026.73988.1548
VANCOUVER
شجریان, مهدی. شهادت؛ مرگ تاجرانه بازخوانی پرونده یک سود تضمینشده در بازار الهی. فصلنامه ره توشه, 1404; 6(24-25): 43-52. doi: 10.22081/rt.2026.73988.1548
)